- yüzyıl dünya tarihinin en önemli dönemlerinden biri olan Soğuk Savaş, Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan siyasi, ekonomik ve askeri rekabet sürecini ifade etmektedir. II. Dünya Savaşı sonrasında başlayan bu dönem, doğrudan büyük savaşların yaşanmadığı fakat sürekli gerilimlerin bulunduğu bir süreç olarak bilinmektedir.
Tarih derslerinde sıkça karşılaşılan “Soğuk Savaş kavramını ilk defa kullanan devlet adamı” sorusunun cevabı genellikle Bernard Baruch olarak kabul edilmektedir.
Soğuk Savaş Nedir?
Soğuk Savaş, II. Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasında ortaya çıkan siyasi ve ideolojik mücadele dönemidir.
Bu süreçte:
- Doğrudan büyük savaş yaşanmamıştır
- Nükleer silah yarışı hızlanmıştır
- Casusluk faaliyetleri artmıştır
- Uzay yarışı başlamıştır
- Dünyada bloklaşma oluşmuştur
Bu dönem yaklaşık olarak 1947 ile 1991 yılları arasını kapsamaktadır.
Soğuk Savaş Kavramını İlk Kim Kullandı?
Soğuk savaş kavramını ilk defa kullanan devlet adamı Bernard Baruch’tur. Bernard Baruch, Amerikalı bir siyasetçi ve devlet danışmanı olarak bilinmektedir.
1947 yılında yaptığı konuşmada “Cold War” yani “Soğuk Savaş” ifadesini kullanmıştır. Bu kavram daha sonra dünya genelinde yaygın hale gelmiştir.
Bernard Baruch Kimdir?
Bernard Baruch, Amerika Birleşik Devletleri’nde ekonomi ve siyaset alanında etkili isimlerden biridir.
Baruch:
- ABD başkanlarına danışmanlık yapmıştır
- Ekonomi politikalarında görev almıştır
- II. Dünya Savaşı sonrası süreçte etkili olmuştur
Özellikle Sovyetler Birliği ile yaşanan gerilim döneminde yaptığı açıklamalar dikkat çekmiştir.
Soğuk Savaş Dönemi Nasıl Başladı?
Soğuk Savaş’ın başlaması II. Dünya Savaşı sonrasındaki güç mücadelesiyle bağlantılıdır.
Savaşın ardından:
- ABD kapitalist sistemi savunuyordu
- SSCB komünist sistemi yaymaya çalışıyordu
- Avrupa iki farklı blok arasında bölündü
- Askeri ittifaklar kuruldu
Bu gelişmeler dünya siyasetini uzun yıllar etkiledi.
Soğuk Savaş Döneminin Özellikleri
Soğuk Savaş dönemi özellikleri arasında büyük devletler arasındaki sürekli rekabet dikkat çekmektedir.
Bu dönemde:
- NATO kuruldu
- Varşova Paktı oluşturuldu
- Berlin Krizi yaşandı
- Küba Füze Krizi ortaya çıktı
- Uzay yarışı başladı
ABD ile SSCB doğrudan savaşmasa da dünya genelinde birçok kriz yaşanmıştır.
Neden “Soğuk” Savaş Denildi?
Soğuk Savaş ismi, tarafların doğrudan sıcak çatışmaya girmemesinden kaynaklanmaktadır.
Yani:
- Büyük çaplı dünya savaşı yaşanmamıştır
- Çatışmalar dolaylı şekilde gerçekleşmiştir
- Rekabet siyasi ve ekonomik alanlarda sürmüştür
Bu nedenle döneme “Soğuk Savaş” adı verilmiştir.
Soğuk Savaş Döneminde Dünyadaki Bloklaşma
Soğuk Savaş blokları dünya siyasetini büyük ölçüde değiştirmiştir.
Batı Bloku:
- ABD öncülüğünde oluşmuştur
- NATO ülkelerini kapsamıştır
Doğu Bloku ise:
- Sovyetler Birliği liderliğinde şekillenmiştir
- Varşova Paktı ülkelerinden oluşmuştur
Bu ayrım uzun yıllar dünya siyasetini etkilemiştir.
Soğuk Savaş’ın Sona Ermesi
Soğuk Savaş’ın sona ermesi 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla gerçekleşmiştir.
Bu gelişmeyle birlikte:
- Doğu Bloku çökmüştür
- ABD tek süper güç haline gelmiştir
- Dünya siyasetinde yeni dönem başlamıştır
Soğuk Savaş sonrası uluslararası dengeler değişmiştir.
Cülus Bahşişi Nedir? Osmanlı’da Tahta Çıkış Törenleri ve Anlamı Başlıklı yazımız da ilginizi çekebilir.
Soğuk Savaş Kavramını İlk Defa Kullanan Devlet Adamı Kimdir?
Soğuk savaş kavramını ilk defa kullanan devlet adamı Bernard Baruch’tur. 1947 yılında yaptığı konuşmada bu ifadeyi kullanmış ve kavram kısa süre içerisinde dünya genelinde yayılmıştır.
Soğuk Savaş dönemi, 20. yüzyılın en önemli siyasi süreçlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
